Prát við Petur Simonsen á "Fregat Fiskeeksport" í Grenå

Tað eru ikki fáir klaksvíkingar ið gera vart við seg bæði í Føroyum, og eisini í útlondum.
- Við hollari útbúgving innan fiskivinnu og útbúgving fra Danmarks Exportskole,
virkar ein teirra - Petur Simonsen - hjá sølufyritøkuni "Fregat Fiskeeksport" í Grenå.


Petur Simonsen

Ongantíð hevur verið meiri umráðandi enn nú hjá ungum fólki at fáa sær holla útbúgving at byggja lívið á. - Bæði bókliga og við royndum.
Mong av okkara ungu seta kósina eftir útbúgving,sum gevur arbeiði innan almennar stovnar, skúlaverkið, sjúkrahúsverkið o.t. fyri soleiðis at tryggja sær eina framtíð við innihaldi og innløgu.

Tó er nokk so fitt av ungum fólki, sum fer eftir vinnulívsútbúgvingum og meta henda táttin meira spennandi, mennandi og við møguleikum fyri óavmarkaðum útbyggingum av hugsjónum.
Ein teirra er klaksvíkingurin Petur Simonsen, sum í dag starvast hjá "Fregat Fiskeeksport" í Grenå.

Útbúgving í Føroyum og í Danmark
Petur, sum er 26 ára gamal, fór eftir vanligan loknan fólkaskúla í arbeiði hjá NFCS í Klaksvík. Helst fekk hann her áhugan fyri eini útbúgving innan fiskivinnu og sølu.
Hann fór síðani á Tekniska Skúla í Klaksvík har hann tók HT, umframt at hann eftir einum ári fekk sær nakrar lærugreinir á Fiskivinnuskúlanum í Vestmanna. - Eftir hetta var Petur eina tíð aftur hjá NFCS (sum millum manna í Klaksvík verður kallað "úti hjá Anthoniusi")

Leiðin gekk so til Danmarkar í januar 1999, inn á Den danske Eksportskole í Herning. - Her hava fleiri føroyingar fingið sínar útbúgvingar.
Útbúgvingin tók hávltannað ár.

Danmarks Exportskole varð fíggjaður úr grunni, sum settur varð á stovn av privatum vinnulívs-fyritøkum har á leið. Nevnast kunnu eitt nú menn sum ein av Damgaard-brøðrunum, Lysholm og Damskibsselskabet í Herning. - Ídag hevur skúlin bert eina "eksport-linju", hon er innan tekstil. Hinar útbúgvingarnar eru lagdar á aðrar skúlar.

Boð eftir Peturi
Tá Petur hevði lokið prógv har í mei mánaði 2000, var boð eftir honum hjá fiskasølufyritøkuni "Fregat Fiskeeksport". Henda fyritøka var stovnsett í Ebeltoft í 1998 av tveimum dønum, sum høvdu verið í starvi hjá TOR-fisk. Teir keyptu ein fiskahandil har, sum eisini gjørdi nakað við at roykja fisk. Fyritøkan varð nakað eftir flutt til Grenå. - TOR-fisk er væl kend av føroyskum fyritøkum.



Fregat Fiskeeksport

Danir hava duga væl at ment samfelagið frá at vera eitt landbúnaðarland til ídnaðarland og víðari til teir í dag í størri mun liva av gevandi sølu- og tænastuvirksemi. - Eisini skal sigast, at landið liggur væl fyri og er ein patur av meginlandinum í samstarvi við ES og soleiðis ein stórur heimamarknaður.
Ofta vísir seg, at londini sum ikki hava serligar ráðvørur og náttúrutilfeingi, fáa meiri burtur úr hvørjari krónu. Soleiðs hava danir við hepnari hond vunnið seg fram á heimsmarknaðinum.

Fyritøkan "Fregat Fiskeksxport" keypir umframt fiskavørur Danmark eisini úr Noregi, Svøríki og Føroyum, og við góðum sambondum útflytir til lond sum Spaniu, Belgiu, Hálands, Bretlands og niður á franska marknaðin.
Í fyritøkuni starvast seks fólk, fimm seljarar og ein bókhaldari, við eini árligari sølu, sum liggur um 100 milliónir danskar krónur av øllum fiskasløgum.
Fesk fiskafløk er stórur partur av útflutninginum.
Ymiskir keyps- og søluhættir við dyggum krøvum

"Fregat Fiskeeksport" hevur samstarv við ávíst flakavirki, sum framleiðir fyri teir. Ein annar háttur viðvíkjandi innkeypi er, at teir geva boð um, hvat skal keypast inn til víðari sølu. Her hevur fyritøkan fulla ábyrgd. Triði hátturin er, at virkir koma sjálvi og bjóða teimum fisk til at selja víðari. Her hava teir ikki somu ábyrgd, men standa bert sum seljarar.

Innkeypið er ógvuliga fløkt, og ein pínlig nágreinilig uppfylging skal til, tá handlast skal. Eisini, tá bilarnir hjá teimum fara niður á meginlandið við fiski. Keypararnir krevja eina dygga tænastu og ikki minst, at vøran verður latin til tíðina. Verður hon ikki tað, kann støðan gerast hættislig sigur Petur víðari.
Umframt hetta seta keyparar stór krøv til góðskuna, og serliga tá hugsað verður um eina lítla fyritøku ert tú serstakliga umhugsin við góðskustýringini av tí, ið útflutt verður. Og hetta leggja vit stóra herðslu á, sigur Petur.

Eg nevndi, at Danmark hevur ment seg týðiliga sum søluland. Eitt dømi er, at danir hava t.d. sjálvir ongan laks, men útflyta hópin av laksi, sum fer yvir danskar fiskasølur.

Kanska heimaftur komandi ár
Tá Petur verður spurdur, um hann framhaldandi ætlar at verða í Danmark, sigur hann, at tað ætlar hann ikki, men í øllum førum ætlar hann at verða har summarið yvir, áðrenn hann leitar heim aftur á klettarnar. - Hann er glaður fyri arbeiðið, sum bæði er mennandi og spennandi.

Sama sum ættarfedrarnir
Føroyar hava brúk fyri fólki, ið hava tílíkar vinnulívsútbúgvingar og sum bæði í útlondum og her heima fáa sær gevandi royndir.
Stuttligt er eisini, at Petur tekur táttin upp eftir ættfedrum sínum, sum eisini arbeiddu í privata vinnulívinum.

Peturi verður ynskt alt gott í starvi sínum, og at hann við góðum tevi og áræði kemur víðari á breytini hann er farin inn á. At hann fær sær royndir, sum aftur kunnu geva nakað til land okkara og serliga til Klaksvík.